Avrupa'da 'kriz İtalya'ya sıçrar mı?' endişesi

Küresel finansal krizde suların durulduğu düşünülürken Yunanistan, iflasını açıkladı. Olumsuz etkilerin Portekiz, İrlanda ve İspanya'ya da yayılması beklenirken Avrupa Birliği (AB), sıradaki ülkenin İtalya olmasından endişe ediyor.

Avrupa Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, Avrupa Merkez Bankası Başkanı Jean-Claude Trichet, Euro Grubu Başkanı Jean-Claude Juncker ve AB'nin Ekonomik İşlerden Sorumlu Üyesi Olli Rehn'i borç krizini görüşmek üzere toplantıya çağırdı. Sıra dışı toplantının, Euro Bölgesi'ndeki borç krizinin İtalya'ya sıçrayabileceği endişesiyle düzenlenmiş olduğu tahmin ediliyor.

Ancak Herman van Rompuy'un sözcüsü, İtalya'nın gündemin baş maddesi olduğu bir kriz toplantısı düzenlendiği yönündeki haberleri yalanladı. Euro Bölgesi'ndeki borç krizinin İtalya'ya yayılabileceği endişesiyle cuma günü İtalya Borsası'nda gösterge endeksi son beş ayın en hızlı düşüşünü kaydetmişti. Borsada İtalya'nın en büyük bankası UniCredit hisseleri haftanın son işlem gününde yüzde 7,9 ve ülkenin en büyük ikinci bankası Banca Intesa'nınkiler ise yüzde 4,6 değer kaybetmişti. 10 yıl vadeli İtalya tahvilinin faizi de yüzde 5,28'e çıkarak son dokuz yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Euro Bölgesi'nin üçüncü en büyük ekonomisi olan İtalya, Yunanistan'dan sonra borç oranı en yüksek ülke.

Uzmanlar, küçük ülkeler Yunanistan ya da Portekiz'in borç sorununun üstesinden gelebileceğini, ancak krizin İtalya ya da İspanya gibi büyük ekonomilere sıçramasının endişe verici olacağını belirtiyor. Zira Avrupa İstikrar Mekanizması'nın (EFSF) krizi çözmek için yeterli olamayabileceği belirtiliyor. Alman gazetesi Die Welt'in haberine göre, yetkililer, gelecekteki krizlere karşı EFSF'nin 700 milyar Euro tutarındaki acil durumlar için ayrılan daimi fonun 1,5 trilyon Euro'ya çıkarılabileceğini tartışıyor. Euro Bölgesi maliye bakanları Yunanistan'a ikinci kurtarma paketini ve diğer borç sorunu yaşayan ülkeler için tedbirleri görüşecek. İtalyan Borsası yüzde 4,4 değer kaybederken Almanya, İngiltere ve Fransa borsaları da günü sırasıyla yüzde 2,5, 1 ve 2,5 düşüşle kapattı. Euro da dolar karşısında 1,40'a kadar geriledi.

İngiltere'den Daily Telegraph gazetesi, bu hafta içinde İtalyan bankalarının 'stres testi' sonuçlarının açıklanacağını hatırlatarak, borsanın kaygılı olduğunu yazdı. Yunanistan'daki borç krizinin İtalya'ya da sıçradığı korkularının yaşandığını öne çıkartan Times gazetesi ise Yunanistan haricinde borç oranı en yüksek ülkenin İtalya olduğunu kaydediyor. Times, Alman bankası Berenberg'de baş ekonomist olan Holger Schmiedling'in "Avrupa'da şu an en büyük korku, krizin İspanya ve İtalya gibi çok daha ağırlığı olan ekonomilere de sıçraması riski." sözlerini aktardı.

İtalya'da finans piyasası regülatörü Consob, fiyatlarda görülen dalgalandırmalara karşı çıplak açığa satışı sınırlama kararı aldı. Kararda Euro Bölgesi'ndeki borç krizinin İtalya'ya yayılabileceği endişesiyle cuma günü borsa gösterge endeksinin son beş ayın en hızlı düşüşünü kaydetmesi ve tahvillerin hızlı değer kaybetmesi etkili oldu. Consob, 2008'in Ekim ayında da çıplak açığa satışları yasaklama ka rarı almış, yasak kararını 2009'un Kasım ayında kaldırmıştı. Spekülatörlerin tercih ettiği çıplak açığa satış, hisse senedi, tahvil, bono, emtia gibi varlıkların daha düşük fiyattan yerine koyarak kâr elde etme beklentisiyle açığa satılması anlamına geliyor. (Zaman)