Çekte kavga büyüyor

Ancak, yeni güvenlik sisteminin kurulması, bankaların çek vermeyi zorlaştırması da öneriler arasında.

Adalet Bakanlığı'nın hazırladığı yargı reform paketinde yer alan, karşılıksız çekte hapis cezasının kaldırılmasına yönelik maddeyle ilgili tartışmalara çığ gibi büyüyor. Hukukçular, iş dünyası örgütleri ve milletvekillerinin ardından tüccar da konuyu çok yönlü değerlendiriyor. BUGÜN Gazetesi, bu konuda ticaret yapanların nabzını tuttu:

Alacaklı mağdur olacak

* Abdülbaki Yıldırım (MB Elektronik): Karşılıksız çek verenlerin cep telefonları bile kendi üzerine değil. 50 bin dolar alacağım var. 7-8 ay önce dava açtım ve mart ayında tutuklama kararı çıkacaktı. Ya çeke bir limit getirilmeli ya da bankalar teminat altına almalı. Yoksa alacaklı mağdur olacak.

Küçük esnaf biter

* Hakkı Kılıç (Metro Elektronik): Ceza kalkarsa küçük esnaf biter. 20 bin dolar alacaklı olduğum kişi hapis korkusundan taksitle de olsa ödüyordu. Şimdi 'Burası hukuk devleti git dava aç' diyor. Sorunlar artacak. Alacaklı kendi gidip borçlunun kapısına dayanacak.

Borç hapiste nasıl ödenir

* Mustafa Pilavcı (PVC Yapı): Hapis kaldırılmalı. İşlerin yavaşladığı dönemde bazı büyük firmalar ödeme yapamıyor. Bu nedenle küçük firmalar da çeklerini ödeyemiyor. O zaman hapis başlıyor. Ancak insanlar gayrimenkulü satıp borcunu ödemeye çalıştığı sırada siz onu hapse atarsanız ne olacak?

Limit yok hapis şart

* Ramazan Kes (Filiz Pazarlama): Hapis cezası varken bile millet dolandırılıyor. Çekte limit olmadığı için hapis cezasının olması şart. Ceza kalkınca çekle satışa güven kalmaz.

Kimse kabul etmez

* Cafer Ateş (Haydar Nargile): Hapis cezası kalkarsa çoğu insan artık mal satarken çek kabul etmez. Bu nedenle ekonomide sorunlar yaşanır.

Banka teminat versin

* Asker Korkmaz (Esnaf): Dolandırıcılar zaten aldığı malları çek günü gelmeden devrediyor. Banka eğer müşterisine güvenip çek koçanı veriyorsa bizlere de bunun güvencesini verecek.

Çekte bir limit olmalı

* Gökhan Demir (Şükür Elektronik): Çeklere bir limit gelmeli. Yemek çeklerinin bile bir limiti var. Çek verirken bir teminat istensin. 70 bin liralık ödenmeyen çekim var ve hiçbirisine ulaşamıyorum. Ben devlete vergimi ödüyorum ama paramı alamıyorum.

Herkese çek verilmesin

* Asiye Yılmaz (Emek Emlak): Hapis cezası kalkmalı. Bu işin önlemini almak bankaların işi. Her önüne gelene çek koçanı vermesinler ve çek almak isteyen evini, arsasını teminat olarak göstermek zorunda olsun.

Yeni bir sigorta sistemi olabilir

Maliye dünyasının önemli isimlerinden ve BUGÜN yazarı Osman Arıoğlu, konuyla ilgili değerlendirmeler yaptı.
Prensip olarak 'ekonomik suça ekonomik ceza' uygulanmasını doğru bir yaklaşım olarak niteleyen Arıoğlu, hapis cezasının kaldırılmasının yeni arayışları beraberinde getireceğini söyledi. İlk etkisinin işlem hacminde bir daralma şeklinde olabileceğini belirten Arıoğlu, "Ama piyasa bir süre sonra yolunu bulur. Hapis cezasının kaldırılmasındaki en haklı gerekçe AB standartları dışında, ticaretini düzgün yürütürken kriz veya müşteriden alacağını tahsil edemediği için zor duruma düşenlerin hapse girmesi halinde bu çeklerin hiç ödenme imkanının kalmamasıdır" dedi.
 
Cari hesap yorumu

Karşı görüşü de değerlendiren Arıoğlu, bu kesimin, hapis cezasının kötü niyetlileri belli ölçüde caydırdığını savunduğunu söyledi. Arıoğlu, şöyle devam etti: "Şimdi piyasada bu tür kötü niyetlilere yeni alan açılmış oluyor, denilebilir. Ancak önemli olan hapis cezası kaldırılırken yerine sigorta sistemi gibi bazı zorunlu teminat sistemlerinin getirilip getirilmemesidir. Bankacılık ve sigortacılık sistemleri aradaki boşlukları doldurma çabasında olacaktır. Aslında karşılıksız çekte hapis cezası kaldırılırken ortaklar cari hesabından çekişlere hapis cezası getirilmesi konusu da tekrar değerlendirilmelidir."

Borcunu ödemeyen çoğalacak

Konunun uzmanlarından, BUGÜN Yazarı İsmail Kökbulut da, konuyu şöyle değerlendirdi: " Hapis cezası kalkarsa borcunu ödemeyenlerin sayısı artacak. Bu işlem zincirleme devam ederse ekonomide kimse borcunu ödemek için zorlanmayacak. Alacaklının haklarını koruyan düzenlemeler olmalı. Bankalar çek vereceği kişi ve işletmeleri iyi tanımalı. Bankanın çek başına çok cüzi bir sorumluluğu var. Bankalar teminat mektubu verirken gösterdiği hassasiyeti çek vermekte de göstermeli." 'Hapis cezası alan kişi nasıl borcunu öder' eleştirilerini de yanıtlayan Kökbulut, "Önemli olan cezanın uygulanması değil, karşılaşılacak cezanın caydırıcı olması" dedi.

'Karşılıksız'a hapis Anayasa'ya uygun

Çek Kanunu Tasarısı ile karşılıksız çek kesenlere hapis cezası verilmesi kaldırılırken, Anayasa Mahkemesi'nin karşılıksız çekteki hapis cezasına onay verdiği ortaya çıktı. CHP'nin Anayasa Mahkemesi'ne açtığı iptal davasında mahkeme, karşılıksız çekteki hapis cezasının Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi. Mahkeme gerekçesinde şunlara dikkat çekti: "Çek, temel ilişkide bir sözleşmenin bulunup bulunmamasından bağımsız olarak, kambiyo hukukuna özgü borç doğuran özel bir havaledir. O halde, çek ilişkisi bizzat sözleşme olmadığı gibi, çekin temelinde her zaman bir sözleşme bulunması da zorunlu değildir."

HABER: ZEYNEP CEYLAN-Bilal ÇETİN/ BUGÜN GAZETESİ